|
 Przyroda Pienin, martwa i żywa, w nieporównanej oprawie krajobrazu pienińskiego tworzy w sumie zespół nie posiadający odpowiednika na obszarze naszego kraju i jeden z najciekawszych w Europie. Zasługuje on na uwagę nie tylko wąsko
wyspecjalizowanych naukowców ale także szerokich rzesz turystów, którzy zjeżdżają tu co lata. Konieczność jak najbardziej ścisłej ochrony tego zakątka jest zbyt oczywista, by trzeba ją było oddzielnie uzasadniać.
[szata roślinna] [lasy] [zwierzęta]
SZATA ROŚLINNA
Urozmaicona rzeźba stworzyła w Pieninach niespotykaną na tak małej przestrzeni różnorodność siedlisk co w połączeniu z długą historią tutejszej flory (brak zlodowaceń) dało wyjątkowe bogactwo wegetacji i pozwoliło na przetrwanie "pewnych reliktów trzeciorzędowych i wykształcenie się gatunków endemicznych". Lista roślin naczyniowych obejmuje 1100 gatunków, co stanowi 50% całej flory polskiej. Całość wykazuje tyle swoistych rysów i taką indywidualność, że mimo ich 
niewielkich rozmiarów geobotanicy wyodrębnili Pieniny w samodzielny Okręg Pieniński. Najciekawszy dla badacza flory obszar rozciąga się od Kątów po Szafranówkę, z głównym skupieniem osobliwości w rejonie Trzech Koron. W Pieninach Czorszyńskich ostoją rzadkich roślin jest kompleks Zamkowej Góry. Pieniny Małe i Spiskie mają florę uboższą i silnie zdeformowną przez wieki oddziaływań gospodarczch. Pasmo Pienin w całości wznosi się w piętrze regla dolnego, pionowe zróżnicowanie roślinności zaznacza się więc słabo. Lasem typowym są drzewostany bukowo-jodłowe ze znacznym udziałem świerka. Szczyty skał wieńczą tak charakterystyczne dla krajobrazu Pienin skupienia sosny pospolitej, uważanej za relikt wczesnoholoceński. Większość lasów (945 ha) porasta tereny należące do Skarbu Państwa, stosunkowo duży areał zajmują jednak lasy mające innych właścicieli, głównie okolicznych górali (585 ha). Zbiorowiska leśne
Pienin były kiedyś silnie eksploatowane. Dziś, po ponad 70 latach gospodarki ochronnej, proces ich regeneracji postąpił już bardzo daleko.
- początek
LEŚNE SZATY PIENIN
Większość lasów (945 ha) porasta tereny należące do Skarbu Państwa, stosunkowo duży areał zajmują jednak lasy mające innych właścicieli, głównie okolicznych górali (585 ha). W zależności od stopnia zachowania lasów, stosuje się w Parku ochronę ścisłą (ok. 685 ha), bądź częściową. W składzie gatunkowym przeważa jodła (58% powierzchni), przy czym chodzi często o starodrzewy w wieku ok. 120 lat. Znaczny jest udział buka (20%). Drzewostany świerkowe zajmują tylko 18% powierzchni leśnej PPN (dane Wojciecha Grodzkiego, 1992) Szczyty skał wieńczą malownicze skupienia sosny zwyczajnej, będące reliktami rozległych borów sosnowych z wczesnych okresów polodowcowych. Na szlakach widać, że świerki pienińskie chorują i schną. Sztucznie kiedyś wprowadzone na zbyt żyzne i ciepłe siedliska, są atakowane przez grzyby i szkodniki. Podobnie, niestety, zaczyna się też dziać z jodłą.  Zalew Czorsztyński
Lasy PPN - kiedyś w większości intensywnie użytkowane gospodarczo - ulegają przebudowie gatunkowej i szybkiej regeneracji. Autor tego przewodnika obserwuje ten proces od lat przeszło 50: obraz lasów Pieninek, Pienińskiego Potoku, masywu Trzech Koron zmienił się w tym czasie nie do poznania, a ich liczne partie nabrały charakteru prawdziwej puszczy.
- początek
ŚWIAT ZWIERZĄT
Fauna Pienin jest słabiej zbadana od flory, ale i ona wykazuje szereg pierwszorzędnych osobliwości, związanych przeważnie ze szczególnymi warunkami siedliskowymi, jakie tu panują.
Świat ssaków (w Pieninach ok. 50 gatunków) nie odbiega na ogół składem i charakterem od spotykanego w sąsiednich lasach beskidzkich. Duże zwierzęta - np. jelenie i dziki - wyrządzają szkody w uprawach rolnych i leśnych. Ostatnie w tych stronach niedźwiedzie obserwowano w r. 1915 w Małych Pieninach. W skalnych jamach kryje się borsuk (stąd nazwa Borsuczyny), w lasach żyją kuny oraz drapieżne rysie. W jaskiniach i grotach żyje 15 gatunków nietoperzy, które zimują głównie w Aksamitce i w Jaskini w Ociemnem.
Urozmaicony teren stwarza niezwykle dogodne warunki dla ptactwa, wiosną napełniającego doliny śpiewem i świergotem. Bogato reprezentowane są rodziny sikor i drozdów, dzięciołów. Łatwo zauważyć w locie sokolika pustułkę lub jastrzębia. Ze skrzydlatych rzadkości wymienić warto puchacza (kilka lęgowisk) oraz króla ptaków - orła przedniego, widywanego na nowo od r. 1937.
Duża rozmaitość cechuje faunę mrówek (47 form, w tym 5 górskich), korników wyróżniono przeszło 40 gatunków. Liczne odmiany chrząszczy wprawiają w zakłopotanie nawet entomologa. "Wykazano stąd prawie 1600 gatunków motyli, nieco więcej niż połowę wszystkich znanych w Polsce (...), w tym blisko 6% stanowią gatunki ciepłolubne, bardzo rzadkie w Polsce, często znane wyłącznie z Pienin."
- początek
Tekst pochodzi z przewodnika "Pieniny" Józefa Nyki (Wydawnictwo Trawers, 2003). Powered by AkoComment 2.0! |
