Zamek w Niedzicy

Zamek w Niedzicy

Zamek w Niedzicy

Zamek rycerski położony na skalistej górze (566 m
n.p.m.) na prawym brzegu Dunajca. Zapewne na tym miejscu było wcześniej
założenie obronne, ale zamek murowany zwany Dunajcem,… … został wzniesiony dopiero
w r. 1330 przez węgierską rodzinę Berzeviczych. W XIV w. znajdował się w
granicach Węgier, w r. 1410 wraz z miastami spiskimi wrócił do Polski. W roku
1470 został zdobyty przez Emeryka Zapolyę i przebudowany. W roku 1589 kupił
zamek Jerzy Horwath z Palocsy, który w roku 1601 przebudował go, rozszerzył i
otoczył przedzamcze zabudowaniami i bastejami. W rękach rodziny Horwathów zamek
został do roku 1857, następnie przeszedł do Salamonów.
W połowie XIX w. spłoną podczas pożaru, lecz odbudowano go w roku 1861. W roku
1920 ponownie znalazł się w granicach Polski. W roku 1949 po przeprowadzeniu
zabezpieczeń konserwatorskich zamek dolny został przeznaczony na dom
wypoczynkowy Stowarzyszenia Historyków Sztuki. Zamek w Niedzicy składa się z
ruin zamku górnego, pochodzącego niewątpliwie z XIV w., oraz z zamku dolnego,
obecnie zamieszkanego, który powstał zapewne na miejscu pierwotnego przedzamcza.
Zamek górny zbudowany jest z miejscowego kamienia, na planie nieregularnym
przystosowanym do niewielkiej powierzchnie szczytu góry (około 500 metrów
kwadratowych). Od strony zachodniej, to znaczy od strony zamku dolnego,

zamek w Niedzicy

zamek w Niedzicy

znajdował się dom mieszkalny o potrójnym podziale wnętrz oraz wieża, która być
może była wynikiem późniejszej przebudowy. Od strony północno-wschodniej na
skraju cypla znajdowała się również zabudowa, zapewne o drugorzędnym znaczeniu.
Wjazd do zamku prowadził skrajem występującej skały i dalej przez bramę
umieszczoną od strony południowo-wschodniej. Zasadniczym elementem obrony były
niewątpliwie warunki terenowe: znaczna wyniosłość i strome spadki skaliste
dochodzące do 60 stopni, które uniemożliwiały dostęp pod mury zamkowe. Zamek
dolny powstał zapewne na dziedzińcu przedzamcza, przebudowanym w latach 1470 -
87. Wzniesiono wówczas mury obwodowe i, być może, niektóre baszty oraz
zabudowanie mieszkalne, jednakże zasadniczą funkcją przedzamcza były usługi
gospodarcze i stajnie z nową studnią.
Przebudowa
z przełomu XVI i XVII wieku zmieniła zasadniczo bryłę zamku dolnego. Na narożach
murów obwodowych stanęły murowane basteje przystosowane do broni palnej, a na
miejscu dawnych stajni w części zachodniej dziedzińca został zbudowany
jednotraktowy, dwukondygnacyjny dom mieszkalny z krużgankiem. Wjazd do zamku
prowadził przez narożną północno – zachodnią basteje. Wówczas mury i basteje
zostały zwieńczone polską attyką renesansową. Od tego też czasu siedziba
właścicieli mieściła się w dolnym zamku bastejowym, natomiast średniowieczny
zamek górny zamieniał się powoli w ruinę. </p>
<p>Obecnie cały zamek jest oddany do użytku. Zamek górny do zwiedzania (niejasna
sprawa jest z główną basztą, ja sam byłem tam raz i nie wiem czy jest otwarta
dla turystów) natomiast w zamku dolnym znajdują się pokoje gościnne wraz z
kuchnią.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>